value company

محاسبه ارزش شرکت

در این مقاله می خواهیم بررسی کنیم که ارزش شرکت چقدر است؟

سهام  یک شرکت باید باتوجه به ارزش واقعی و ذاتیش چه عددی باشد که در بازار برای سرمایه گذار ها به صرفه بوده واقدام به خرید آن سهام نمایند؟
برای اینکه ارزش یک سهم را حساب کنید، روش های مختلفی داریم. از روش های آکادمیک گرفته مثل روش های تنزیلی، گردن و اف سی اف ها که بیشتر در بخش‌های آکادمیک به آن می‌پردازند، تا روش های بازاری و روش های خیلی ساده مثل P/E، P/S و NAV و روش‌های متداول دیگر صحبت کنیم.
روش P/E روشی است که فعالان بازار خیلی به آن اهمیت می دهند. یعنی یکی از موارد و ضروریاتی هست که وقتی می خواهید وارد بورس شوید و بر اساس تحلیل بنیادی بخواهید قدم به سمت خرید سهم بردارید باید مورد P/E را بدانید.
P/E چه هست؟
P/E کسری و جزء روش‌های ارزشگذاری نسبی است.
P/E یعنی در واقع Pتقسیم بر E است یا به قول معروف PRICE تقسیم بر Earning Price Share است که قیمت سهم تقسیم بر سود می‌شود.

سود مورد انتظار

اگر بخواهیم در مورد یک سهم بگوییم که P/E چند است باید قیمت پایانی آن سهم را بینیم که چه قیمتی است.
سودی که انتظار داریم از آن سهم بسازد چند است؟
به طور مثال فرض کنید قیمت سهم مورد نظرتان ۸۰۰ تومان باشد و eps به ازای هر سهم (به طور فرض ۲۰۰تومان).
۸۰۰ تومان را تقسیم بر ۲۰۰ تومان سود می کنیم، نتیجه می شود عدد ۴.
عددی که P/E به ما می‌دهد حتی ممکن است منفی هم بشود که زیاد کاربردی ندارد. منفی شدن این پارامتر به این معنی است که سود تبدیل به زیان بشود.

عدد P/E بیانگر چیست؟

در مثال ذکر شده عدد ۴ به ما چه می گوید؟ قبل از اینکه بخواهیم وارد جزئیات شویم به بررسی کلیات این نسبت می پردازیم و می ببینیم چه اطلاعاتی می خواهد به ما بدهد.
به صورت کلی عدد ۴ را اینگونه تعریف می کنند که؛ ۴ سال باید بگذرد تا اصل سرمایه ای که داشته اید به واسطه آن سودها برگردد و به سرمایه شما اضافه شود یا به عبارتی بعد از ۴ سال سرمایه شما دو برابر شود.
در مورد بانک مثال می‌زنیم. فرض کنید شما در بانک سرمایه‌گذاری یا سپرده گذاری می کنید و سود سپرده بانکی سالیانه ۲۰% هست. در اینجا ما می‌گوییم P/E برابر است با ۵ . در واقع ۱ تقسیم بر نرخ سود. که اینجا می گوییم عدد ۵ است.

۵ در نسبت P/Eبه چه معنی است؟

یعنی اگر شما در بانک با نرخ سود ۲۰ درصد سرمایه گذاری کنید ۵ سال نیاز هست تا سرمایه شما دو برابر شود، به شرط آنکه سودهای خالصی که دریافت می کنید را از بانک بیرون آورید و به قول معروف سود روی سود نیاید.
اگر نرخ سود بانکی ۲۰ درصد باشد اصطلاحا می‌گویند که P/E بانک عدد ۵ است. خوب طبیعتا در این مورد هرچه P/E پایین تر باشد خیلی بهتر است. چرا؟ چون اگر P/E بانک ۵ باشد نرخ سودش ۲۰ درصد است اما اگر P/E بانک ۴ باشد نرخ سود بانکی ۲۵ درصد هست و طبیعتاً نرخ سود ۲۵ درصد از ۲۰ درصد خیلی مطلوب تر و بهتر هست.

ریسک باتوجه به P/E

اما در بازار سهام ازP/E که صحبت می‌کنیم در واقع قیمت پایانی سهام را تقسیم بر eps می‌کنیم و این عدد ممکن است خیلی پایین یا خیلی بالا باشد.
شرکت‌هایی که P/E پایینی دارند به اصطلاح می‌گویند ریسک شان کمتر است و شرکت‌هایی که P/E بالایی دارند ریسک بالاتری هم دارند.
خب بعضی مواقع شما در بازار سهمی را پیدا می‌کنید و می‌بینید که P/E برای آن عدد ۴٫۵ هست و سهم دیگری مثل را پیدا می‌کنید و می‌بینید که P/E آن ۱۰ است. فرق این دو در چه است؟
گفتیم P/E پاین تر طبیعتاً بهتر هست اما چرا سهمی با P/E،۱۰ را می‌خرند اما از سهمی با P/E پایین تر استقبال نمی شود؟
مهمترین دلیلی که این اتفاق می‌افتد این است که هرچه P/E در بازار بیشتر هست انتظار از آن شرکت هم بالاتر است.
بر فرض اگر سهمی باP/E پایین ۲۰۰ تومان سود(EPS) داشته باشد و سهمی دیگر با P/E بالا هم ۲۰۰ تومان eps داشته باشد فرق این دو چه هست؟
بازار از سهم P/Eکمتر که کوچکتر هم هست همان ۲۰۰ تومان را انتظار دارد اما از شرکت بزرگتر با P/E بیشتر به جای ۲۰۰ تومان سودی که شرکت گفته می سازد، به طور فرض ۳۵۰ تومان انتظار دارد و انتظار دارد دو سال بعد، سه سال بعد این عدد به ۴۰۰ تومان و ۵۰۰ تومان برسد و طبیعتاً این سود رشد پیدا کند و مخرج P/E هم رشد پیدا کند در نتیجه نسبت P/E تعدیل شود و به همان عدد ۴ یا ۵ برسد.
اما چرا شرکت بزرگتر با P/E بالا تر ریسک بالاتری دارد؟
چون ممکن است در بازار این سود ۲۰۰ تومانی به ۳۵۰ و ۴۰۰ تومانی که بازار انتظار دارد نرسد و آن ۲۰۰ تومان به طور فرض ۲۵۰ تومان شود در صورتی که بازار انتظار داشته این عدد حداقل ۳۵۰ تومان ‌شود به همین خاطر P/E ،۱۰ را به آن داده.
اما شرکت کوچکتر با P/E کمتر، بازار از این شرکت انتظار دارد ۲۰۰ تومان سود بسازد و خود شرکت هم ۲۰۰ تومان را اعلام کرده. خب طبیعتا P/E آن پایین‌تر می آیدچون بازار انتظار عدد بیشتری را ندارد و ریسک این سهم هم کاهش می یابد. چرا؟
منظور از ریسک نوسان سود سهام است (سود eps سهام)، در مورد قیمت سهم صحبت نمی‌کنیم.
اما وقتی می‌گوییم شرکت اول(سهم با P/E کمتر) ۲۰۰ تومان سود اعلام می‌کند و بازار هم برآوردش در همین حدود هست، می گوییم با P/E ،۴ یا چهار و نیم ریسک شرکت پایین می‌آید. چرا؟ چون قرار نیست این ۲۰۰ تومان به ۲۴۰ تا ۲۵۰ تومان برسد. بازار هم چنین انتظاری از این شرکت ندارد.
پس طبیعتا اگر این ۲۰۰ تومان به ۲۵۰ رشد پیدا نکند عکس العمل منفی در قیمت سهام شرکت نخواهیم دید.
اما در سهام شرکت های بزرگ اگر سود فرضا دو برابر نشود، طبیعتاً برای اینکه نسبت P/E در بازار تعدیل شود بازار مجبور است که در صورت کسر یا همان قیمت سهام را کاهش دهد تا اینکه این تعدیل صورت گیرد تا عدد P/E به ۵ و ۶ برسد.
وقتی می‌خواهید ارزش یک سهم را حساب کنید سود آن شرکت را هم برآورده کنید. با استفاده از P/E به طور قطعی بگویید قیمت سهم چقدر می‌ارزد. سودی که برآورد کرده اید را ضرب در عدد ۵ نمایید که میانگین P/E بازار هست و ببینیم سهام این شرکت چه ارزشی دارد.
اگر شما بخواهید ارزش یک سهم با استفاده از P/E را به دست آورید برابر با نسبت P/E متوسط است که بعضی ها متوسط صنعت، برخی متوسط بازار را می‌گذارند اما چون در بورس ما شرکت های صنایع با یکدیگر همگن نیستند به همین خاطر متوسط صنعت، که شما ممکن است در سایت tsetmc مشاهده کنید عدد صحیحی نیست.
مثلا صنعت فولاد، اگر صنعت سهم را ببینید متوجه می شوید که شرکت‌های مختلفی وجود دارند. شرکت‌هایی که سرب و روی تولید می‌کند، شرکتی که مس تولید می‌کند، شرکتی که آلومینیوم تولید می‌کند حتی شرکت‌هایی که فولاد و شمش فولاد و ورق و تیرآهن تولید می‌کنند داخل این صنعت قرار دارند. این متوسط را برای آن شرکت‌ها و برای آن گروه در نظر گرفته اند.
حتی مثلا شما بررسی می‌کنید ذوب‌آهن کارش این است که میلگرد و تیرآهن تولید می‌کند ولی فولاد مبارکه کارش این است که ورقه های شیروانی تولید می‌کند پس طبیعتا اینها با هم فرق می‌کنند.
مثالا می‌شود فولاد خراسان را با ذوب‌آهن به صورت مشابه در نظر گرفت که ما از این جزئیات صرف نظر میکنیم .اما P/E متوسط بازار را می‌گذاریم و درepsضرب می کنیم،

eps چه هست؟

eps برآوردی هست که شما به طور واقعی آن را محاسبه می کنید نه eps ای که گذشته شرکت ها محقق کرده‌اند و واقعی شده
موضوع دیگری که در مبحث P/E خیلی مهم هست این است که ما درآمدهای عملیاتی و غیرعملیاتی شرکت را برای محاسبه P/E یکسان در نظر نگیریم. این اشتباه خیلی ها است که در بازار انجام می دهند و منجر می‌شود که قیمت سهم شان افت پیدا کند.
eps که ضربدر ۵ میکنیم را باید تفکیک کنیم به eps عملیاتی و غیرعملیاتی در واقع eps عملیاتی آن شرکت را ضرب در عدد ۵ کنیم و eps غیر عملیاتی را که ضریبش ۱ هست باید ضرب در عدد ۱ کنیم.
اما بحث ما این است که در محاسبه عدد ۵ را در سود یا eps هر سهم ضرب می کنیم. این عدد ۵ برای ما ثابت است بنابراین نمی‌توانیم بگوییم سود سهمی که برای یک شرکت برآورد کرده ایم را ضرب در عدد ۱۰ می‌کنیم و یک شرکت دیگری را ضرب در عدد ۳ کنیم.
این عدد ۵ عدد ثابتی هست که برای اکثر شرکت‌هایی که یک سری شرایط خاص را داشته باشند می‌توانیم از آن استفاده نماییم.
طبیعتاً P/E برای شرکت‌های سرمایه‌گذاری استفاده نمی‌شود از روش NAV استفاده می شود و همین طور P/E برای شرکت هایی که زیان ده هستند هم استفاده نمی‌شود چون طبیعتاً زیان دارند و نمی‌توانیم بگوییم ۵ ضربدر مثلاً زیان ۴۰ تومانی می‌شود منفی ۲۰۰ تومان قیمت سهم اصلاً منفی ۲۰۰ معنی ندارد.
برای شرکت‌هایی که زیان‌ده هستند هم از این روشن نمی شود استفاده کرد یا حتی شرکت‌هایی که سودآوری دارند اما epsآنها عدد ناچیزی هست از این روش نمی‌توانیم استفاده بکنیم.
شرکت‌هایی که eps کمتر از ۴۰ یا ۵۰ تومان دارند با این روش خب به جواب نمی رسیم. اگر شرکتی eps ،۳ تومانی دارد، این ۳ تومان را در ۵ ضرب کنیم می‌شود ۱۵ تومان. درست است که در واقع آن شرکت ارزشی ندارد اما در بازار یک سهم با قیمت ۱۵ تومان خیلی باورش سخت است که بخواهد در بازار معامله شود و وجود داشته باشد

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگو شرکت کنید؟
نظری بدهید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *