باز hamyarsarmaye

                                                             عملیات بازار باز خلق پول و تورم مجدد

 

عملیات بازار باز یکی از ابزار های اعمال غیر مستقیم سیاست های پولی توسط بانک های مرکزی اکثر کشور ها می باشد که ذخایر بانکی را از طریق مدیریت نرخ بهره تنظیم می کند.

عنوان شده این عملیات در دراز مدت پایه های اقتصاد را تقویت میکند و نمی توان انتظار تحولات ناگهانی و کوتاه مدت داشت.

به گفته کارشناسان بانک مرکزی آثار اجرایی این عملیات میتواند کنترل نرخ تورم و اضافه برداشت بانکها ، تنظیم نرخ سود بانکی ، مدیریت حجم نقدینگی ، مدرن سازی نظام سیاستگذاری پولی ، زمینه ساز رشد اقتصادی و خرید و فروش اوراق قرضه در بازار آزاد باشد.

اما نکته ای که باید به آن توجه داشت این است که خرید ها به سیستم بانکداری پول تزریق میکنند و رشد اقتصادی را افزابش میدهند ولی فروش ها عکس این کار را انجام میدهند.

نکته بعدی که اهمیت دارد این است که هدف خزانه داری فدرال آمریکا در استفاده از این تکنیک ، تنظیم نرخ منابع فدرال است ، نرخی که بر اساس آن بانک ها از یکدیگر قرض میگیرند.

عملیات بازار باز می تواند اهداف متفاوتی داشته باشد ، در بسیاری از کشورها مهمترین وظیفه بانک مرکزی کنترل نرخ تورم است که این کنترل از طریق عملیات بازار باز صورت میگیرد.

در کشور هایی که نرخ برابری ارز را کنترل میکنند ، هدف از اجرای عملیات بازار باز کنترل نرخ ارز می باشد.

به زبان ساده تر کارکرد عملیات بازار باز مدیریت  و تعیین نرخ بهره هدف گذاری شده در بازار بین بانکی است.

در این بین با توجه به نرخ تورم مورد هدف سیاست گذار ، بازه ای برای نرخ بهره کوتاه مدت بازار پول تعیین می شود که دامنه مجاز برای تغییر نرخ بهره بازار بین بانکی و نرخ بهره سیاستی می باشد یا به عبارتی کریدور نرخ بهره است.

بطور معمول بانک مرکزی تا زمانی که نرخ بهره بازار بین بانکی داخل کریدور باشد ، مداخله ای به شکل خرید و فروش اوراق در بازار بین بانکی ندارد . اما در صورتیکه نرخ بهره بازار بین بانکی به سقف یا کف کریدور نزدیک شود ، بانک مرکزی با خرید یا فروش اوراق بهادار دولتی و تزریق یا برداشت نقدینگی از بازار بین بانکی مانع خروج نرخ بهره از کریدور تعیین شده می شود.

 

براساس چارچوب مشخص‌شده به نظر می‌رسد که بانک مرکزی در گام نخست قصد انتشار و خرید و فروش مستقیم این اوراق در بازار ثانویه را ندارد ، بلکه این اوراق که به ‌واسطه بدهی دولت منتشرشده و در اختیار طلبکاران قرار می‌گیرد در بین  بدهکار و  بانک و سپس بانک و بانک مرکزی معامله می‌شود. بر این اساس درخواست وام  بانک‌ها از بانک مرکزی نیازمند ارائه این اوراق به‌عنوان وثیقه است. اگر بانک‌ها در مدت زمان تعیین‌شده بدهی خود به بانک مرکزی را تسویه کنند ، این اوراق به بانک‌ها بازگردانده خواهد شد. در غیر این صورت بانک مرکزی می‌تواند نسبت به فروش این اوراق و تسویه طلب خود از بانک‌ها اقدام کند.

البته به عقیده برخی از کارشناسان اقتصادی چارچوب اولیه مشخص‌شده برای شیوه اجرای عملیات بازار باز در ایران دارای برخی ضعف‌ هاست ، به نظر می‌رسد در هیچ یک از کشور های توسعه‌ یافته ، اوراق بدهی در بازار ثانویه در غیاب بانک مرکزی معامله نمی‌شود . اگر بانک مرکزی مجاز به خرید و فروش اوراق متناسب با اهداف تورمی خود نباشد ، امکان خروج نرخ بهره از کریدورتعیین شده و ملتهب شدن بازار وجود دارد. پس بانک مرکزی باید امکان ورود به بازار ثانویه را داشته باشد و از طریق خرید و فروش اوراق نرخ ‌ها را تنظیم کند.

اما در نهایت به نظر می رسد دولت ، با انتشار اوراق قرضه و فروش آن به بانک مرکزی سعی در جبران کسری نقدینگی خود دارد و این امر زاییده ای جز خلق پول و تورم مجدد را در پی نخواهد داشت.

 

 

سید مهدی عطاردی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگو شرکت کنید؟
نظری بدهید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *