افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده:

این روش افزایش سرمایه کمی پیچیده‌تر از افزایش سرمایه از محل سود انباشته و تجدید ارزیابی است.

در مواقعی که شرکت سود انباشته مناسبی ندارد و یا می خواهد منابع مالی جدید به شرکت وارد کند، از محل آورده نقدی سهامداران اقدام به افزایش سرمایه می کند. این نوع افزایش سرمایه با حق تقدم همراه است.

به دلیل اینکه افزایش سرمایه از این روش، نیازمند تأمین منابع جدید از سوی سهامداران فعلی شرکت است، شرکت حق استفاده و حضور در آن را ابتدا به سهامداران شرکت می‌دهد. به این صورت که اوراقی تحت عنوان حق تقدم سهام در اختیار سهامداران فعلی قرار می گیرد. سهامدار در مدت زمان مجاز برای معاملات این اوراق که معمولا ۲ ماه است و به آن مهلت پذیره نویسی گفته می شود فرصت دارد از حق تقدمش استفاده کند یا آن را بفروشد.

در صورتی که سهامدار تمایل به خرید حق تقدم سهام تعلق گرفته به خود را نداشته باشد، در بازه زمانی پذیره‌نویسی می‌تواند اوراق خود را به دیگران بفروشد. اوراق حق تقدم سهام همانند سهام عادی در بازار بورس قابل معامله هستند.

افزایش سرمایه از محل آورده نقدی یعنی سهامدار پولی را پرداخت می کند و در افزایش سرمایه شرکت می کند.

زمانی که شرکت صد در صد افزایش سرمایه دهد یعنی اگر سهامداری هزار عدد سهم داشته باشد هزار سهم جدید هم می تواند داشته باشد به شرطی که به ازای هر سهم مبلغ ۱۰۰ تومان یا هزار ریال ( ارزش اسمی هر سهم) را به شرکت پرداخت کند. به این حالت افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهامداران گفته می شود.

در کنار این آورده نقدی ممکن است مطالبات حال شده هم باشد. شرکت dps را بین سهامدارانش تقسیم می‌کند اما آن را پرداخت نمی کند و به سهامداران می‌گوید می توانید یا در افزایش سرمایه شرکت کنید و به جای آن ۱۰۰ تومانی که قرار است به عنوان آورده پرداخت کنید (مبلغ حق تقدم)، شرکت dps  را به عنوان آورده نقدی برداشت می کند و به همین خاطر به سهامدار پرداختی ای ندارد. این هم می شود توضیح حالت مطالبات حال شده.

در بازار سهام ممکن است شما به حق تقدم برخورد کرده باشید. نمادهای زیادی هستند مثل خودرو اگر آخر هر نمادی یک “ح” دیده باشید این به منظور حق تقدم آن شرکت هست که در مورد آن می خواهیم توضیح دهیم.

حق تقدم و فرایند افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهامداران:

در ابتدای کار مجمع فوق‌العاده برگزار می شود و سهامداران دور هم جمع می شوند و تصمیم می گیرند که افزایش سرمایه تصویب شود یا نه! اگر افزایش سرمایه تصویب شود (از محل آورده نقدی) فرمول قیمتی که قرار است سهم بعد از مجمع باز شود به این شکل است:

آورده سهامداران به ازای هر سهم – قیمت جدید هر سهم = ارزش هر حق تقدم

 در واقع در این حالت سهام دار باید به شرکت پول پرداخت کند.

تفاوت این فرمول با فرمول سود انباشته در قسمت داخل پرانتز است. در فرمول قیمت بعد از مجمع در افزایش سرمایه از محل آورده نقدی در صورت کسر درصد افزایش سرمایه ضربدر ۱۰۰ تومان یا هزار ریال باید قرار گیرد.

بعد از اینکه سهم باز می شود چند روز بعد از آن حق تقدم سهم هم باز می شود و حق تقدم و آورده نقدی کمی پیچیده تر از سود انباشته است.

در خصوص قیمت پس از آورده نقدی اگر بخواهیم یک مثال بزنیم، از این افزایش سرمایه ها فرضا نماد فملی را در کدال جستجو کنیم تصمیمات مجمع فوق العاده در خصوص افزایش سرمایه در قالب فایل پی دی اف وجود دارد.

طبق این تصویر  مجمع مورخ ۳ آبان ماه ۹۶ برگزار شده، تصمیماتی که گرفته شده است افزایش سرمایه از طریق مطالبات و آورده نقدی بوده و درصد افزایش سرمایه اش برابر است با ۲۰ درصد یعنی ۵۰ میلیارد سهم از طریق آورده نقدی شده است.

فرض کنید قبل از مجمع قیمت پایانی سهم ۲۱۷۳ ریال بوده یا همان قیمت اول را وقتی ۲۱۷۳ در نظر بگیریم:

                                                                                   قیمت قبل از مجمع برابر است با، ۲۱۷۳ (قیمت پایانی قبل از مجمع) به اضافه ۲۰ درصد ضرب در هزار ریال تقسیم بر یک به اضافه درصد افزایش سرمایه که میشود ۱٫۲ اگر در ماشین حساب، حساب کنیم مبلغ مساوی ۱۹۷۷ می.شود. این قیمت بازگشایی نماد نماد بعد از برگزاری مجمع است

 فرایند به این شکل است که ابتدا سهامدار ها مجمع را برگزار و تصویب می‌کنند بعد از چند روز از زمانی که مجمع برگزار می شود باید تصمیمات از طریق شرکت روی کدال منتشر شود و تا زمانی که اطلاعات منتشر نشود نماد باز نمی شود. بعد از اینکه این تصمیمات منتشر شد نماد بازگشایی می‌شود و بعد از چند روز کوتاه در کنار این نماد، حق تقدم ها باز می شود. شما اگر سهامدار یک شرکت باشید متوجه می شوید.

در واقع اولویت با شماست (سهامدارانی که قبل از برگزاری مجمع سهامدار بودند) که در این تصمیم افزایش سرمایه شرکت کنید و از امتیاز حق تقدم استفاده نمائید.

حق تقدم به شخصی تعلق می گیرد که روز مجمع سهامدار این شرکت بوده باشد. حتی اگر روز بعد از مجمع سهامش را بخواهید بفروشید این حق تقدم را در بازار می فروشید.

فرض کنید شرکتی ۱۰۰ درصد افزایش سرمایه می دهد. شما سهام این شرکت را قبل از مجمع ۵۰۰ تومان خریده بودید افزایش سرمایه هم برابر با صد درصد که از محل آورده نقدی سهامداران هست.

وقتی این شرکت میرود مجمع و بعد از مجمع میخواهد باز شود طبق فرمول، قیمت هر سهم باید ۳۰۰ تومان باشد شما اگر قبل از مجمع هزارتا سهم این شرکت را داشته باشید تعداد سهام تان بعد از مجمع هم هزار تا سهم است. این هزار سهم شما بعد از مجمع در بازار ۳۰۰ تومان باز می‌شود و می‌توانید آن را معامله کنید.

این ۱۰۰ درصد افزایش سرمایه یعنی تعداد سهام شما دو برابر می‌شود و آن حق تقدم به خاطر این است که اگر می‌خواهید سهام تان دو برابر شود باید به ازای هر سهمی که قصد دارید اضافه شود مبلغ ۱۰۰ تومان واریز نمائید و این اولویت را در آن ۱۰۰۰سهم اضافه شده به شما می دهد که اگر این مبلغ واریز کنید هزار سهم تان می شود ۲۰۰۰ تا و اگر واریز نکنید یعنی در واقع شما ۱۰۰۰ تا حق تقدم استفاده نشده دارید. حق تقدم قیمتش ۱۰۰۰ ریال یا همان ۱۰۰ تومانی است که باید آن شخصی که می‌خواهد در افزایش سرمایه شرکت کند به حساب شرکت واریز کند.

قیمت حق تقدم ۱۰۰ تومان از قیمت سهم ارزانتر است یعنی هر چه قدر سهم در بازار معامله می‌شود حق تقدم حدود ۱۰۰ تومان از قیمت سهام در بازار کمتر است. در مثالی که ذکر کردیم هزار تا ۳۰۰ تومان(قیمت سهم پس از مجمع) به اضافه هزار تا ۲۰۰ تومان(حق تقدم) جمعا می‌شود مبلغ ۵۰۰ هزار تومان.

اما این حق تقدمی که باز میشود چند حالت دارد:

حالت اول:

 اینکه این مهلت معاملات حق تقدم ۶۰ روز کاری و غیر کاری است یعنی این که از روزی که سهم باز می شود ۶۰ روز شما باید تصمیم بگیرید یا این حق تقدم را در بازار می فروشید و قیمتش هم ۱۰۰ تومان کمتر از قیمت سهم است اگر هم که حق تقدم را فروختید خب داستان افزایش سرمایه برای شما به اتمام میرسد و به ازای آن ۱۰۰۰ عدد حق تقدم پولتان را دریافت می‌کنید و تا زمانی که خود سهم را می خواهید بفروشید مالک سهم هستید.

نکته ای که باید به آن توجه کنید این است که شما در آن بازه ۶۰ روز باید این تصمیم را بگرید. اینگونه نیست که مثلا ۵ ماه مهلت داشته باشید که بخواهید در مورد فروش یا نگه داری حق تقدم تصمیم گیری کنید.

در حالت دوم:

شما باید ۱۰۰ تومان را به حساب آن شرکت که سهامدارش هستید واریز کنید، در این حالت شما ۱۰۰ تومان به ازای هر سهم را به حساب شرکت واریز می کنید و آن حق تقدم تبدیل به یک سهم می‌شود یعنی آن حق تقدمی که ۲۰۰ تومان هست تبدیل می‌شود به یک سهم ۳۰۰ تومانی و این حق تقدم در پرتفوی شما تبدیل به سهام می شوند.

حالت بعدی این که در طی این ۶۰ روز (مهلت پذیره نویسی) شما نه حق تقدم تعلق گرفته را در بازار می فروشید ( آن را به یک شخص دیگر میفروشید که او بخواهد صد تومان را واریز کند) و نه این که خودتان آن ۱۰۰ تومان را به حساب شرکت واریز می کنید. این بازه ۶۰ روز که تمام بشود (در واقع حدودا یک ماه، چون بعضی از شرکت ها حتی ممکن است چند ماه هم این مهلت را تمدید کنند) بعد از آن شرکت حق هایی که سهامدار آن بابتش ۱۰۰ تومان را پرداخت نکرده را از طریق بورس در بازار می‌فروشد. وقتی شرکت این حق تقدم های استفاده نشده را در بازار میفروشد، مبلغ حاصل از فروش را بعد از کسر کارمزدها به حساب شما واریز می کند. قیمت فروش در این مواقع معمولا نزدیک به قیمت روزهای آخر پذیره نویسی حق تقدم هاست.

پس از این ۶۰ روز مثلاً روز ۷۰ ام حق تقدم را می فروشد به طور مثال به قیمت ۳۰۰ تومان، ۱۰۰ تومانش را برای خودش بر میدارد و ۲۰۰ تومان الباقی را به حساب دارنده حق تقدم سهم که هیچ کدام از دو حالت قبل را انجام نداده واریز می کند.

حق تقدم تبدیل شده به سهم زمانی در پورتفوی شما قرار میگرد و قابل معامله هست که این افزایش سرمایه در اداره ثبت شرکت ها ثبت شود و این فرآیند برای افزایش سرمایه از طریق تجدید ارزیابی و سود انباشته ممکن است حدود یک ماه زمان ببرد که حالا در شرکت های محتلف این مدت متفاوت است ولی در حالت افزایش سرمایه از طریق آورده و مطالبات، حداقل ۳ ماه تا ۴ ماه زمان می‌برد تا اینکه تعداد سهام اضافه شده به پرتفوی شما اضافه گردد.

تا زمانی که افزایش سرمایه در اداره ثبت شرکتها ثبت شود و به پرتفوی شما اضافه شود چند ماه زمان می برد. در واقع پول شما برای مدتی ممکن است بلوکه بماند و شما هیچ اختیاری در خصوص آن پول ندارید.

گفتیم که حق تقدم هم مانند نماد سهم در بازار معامله می‌شود. شما حتی می توانید آن حق تقدم را خریداری کنید یعنی حتی اگر در مجمع شرکت نکرده باشید آن حق را میتوانید از افرادی که در مجمع حاضر بودند بخرید و اگر خواستید آن ۱۰۰ تومان را به حساب شرکت واریز کنید و اگر هم نخواستید دوباره آن را به یک شخص دیگر بفروشید.

چرا خیلی ها در معامله حق تقدم شرکت می‌کنند؟

حق تقدم درصد نوسانش در بازار ۱۰ درصد است، برخلاف سهام که ۵ درصد است.

از نظر نوسان قیمتی طبیعتاً ریسک حق تقدم در بازار نسبت به سهام خیلی بیشتر است و یکی از انگیزه‌هایی که سرمایه‌گذاران حق تقدم را می خرند و می فروشند به خصوص سرمایه گذارهای ریسک‌پذیر، این است که به فرض اگر قیمت سهم ۳۰۰ تومان باشد حق تقدم ۲۰۰ تومان هست در این حالت فرض کنید این سهم ۵ درصد مثبت بخورد خب این ۳۰۰ تومان ۳۱۵ تومان می شود.

حق تقدم ۱۰۰ تومان از قیمت سهم ارزانتر است و دامنه نوسانش ۱۰ درصد است پس حق تقدم با دامنه نوسان ۵ درصد باید قیمتش ۲۱۵تومان باشد . خب طبیعتاً اگر فرد سهمی را بخرد و سهم بشود ۳۱۵ تومان در این حالت ۵ درصد سود کرده اما اگر حق تقدم را می‌خرید ۲۰۰ تومان می شود ۲۱۵ تومان. در این حالت ۷و نیم درصد سود کرده است.

خب طبیعتا سود حق تقدم در این حالت خیلی بیشتر از سهام است و هر چه قدر هم ارزان تر باشد این می تواند یک انگیزه ایجاد کند که افراد خرید و فروش حق تقدم را به سهام ارجحیت بدهند.

معمولاً زمانی که حق تقدم در بازار معامله می‌شود قیمت سهم آن حق تقدم، به میزان قیمت سهم پایه و سهم اصلی بنا به دلایلی رشد پیدا نمی کند یا حتی ممکن است افت پیدا کند تا زمانی که این معاملات حق تقدم عرضه هایی که بعد از ۶۰ روز انجام می‌شود (عرضه حق تقدم های استفاده نشده) اینها به اتمام برسد و بعد از آن اگر قرار به رشد سهم باشد آن سهم می تواند افزایش قیمت داشته باشد.

اختلاف قیمت این افزایش سرمایه با حالت های تجدید ارزیابی و سود انباشته در آن مبلغ ۱۰۰ تومانی است که سهامدار باید بابت حق تقدم پرداخت کند تا اینکه بخواهد حق تقدمش را به سهام تبدیل و تعدا سهامش اضافه شود.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگو شرکت کنید؟
نظری بدهید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *